ارزش آزادی

دانشمند بزرگ بوعلی سینا در زمانی که به وزارت رسیده بود، روزی با دبدبه و جلال و هیمنه صدراعظمی عبور می‌کرد. اتفاقا از کنار مستراحى گذشت که یک کناس (تخلیه‌کننده چاه مستراح) مشغول تخلیه آن بود.

بوعلی سینا که هوشی فوق‌العاده و قوای حسی قوی‌ای داشت، دید که گویا کناس سخنی را زیر لب زمزمه می‌کند. خوب گوش فرا داد، شنید که می‌گوید:

گرامی داشتم ای نفس از آنت / که آسان بگذرد بر دل جهانت (یعنی به خودش خطاب می‌کند و می‌گوید: من از این جهت تو را گرامی داشتم که به تو خوش بگذرد)

بوعلی خنده‌اش گرفت از اینکه آن مرد چنین شغل پرزحمت و محقری دارد و تازه منت هم سر نفس خودش می‌گذارد و می‌گوید: گرامی داشتم ای نفس از آنت / که آسان بگذرد بر دل جهانت!

بوعلی اسبش را متوقف کرد و آمد جلو و رو به کناس کرد و گفت: انصافا هم که نفس خودت را گرامی داشتی و بهتر از این هم نمی‌شود!!

کناس هم وقتی که آن قیافه و هیكل و آن اوضاع و احوال را دید، شناخت و دریافت که غیر از بوعلی صدراعظم وقت، کسی دیگری نمی‌تواند باشد. پس در خطاب به بوعلی سینا گفت: من این شغل را اختیار کردم که مثل تو محکوم یک فرد دیگری نباشم. کناسی و آزادگی بهتر است از آنچه تو و همه رؤسای دنیا دارید، به دلیل اینکه تو محکومی، تو تابعی.

نوشته‌اند که بوعلی از خجالت خیس شد...

📖 منبع: حکایت‌ها و هدایت‌ها در آثار شهید مطهری، ص۹۷