گرما و سرما و فوايد آن دو
امام صادق(ع): به اين گرما و سرما بنگر كه چگونه جهان را نگاه داشتهاند. اين دو دما با فزونى، كاستى و تعادل باعث شدهاند كه اين فصول و تنوع هواى در سال پديد آيد؛ زيرا مصلحت انسان و تمام هستى در آنهاست. نيز گويى كه سرما و گرما بدنها را دباغى مىكنند و باعث پايدارى و استحكام آنها مىگردند. اگر اين گرما و سرما نبود و بدنها را سرد و گرم نمىكردند، هر آينه فاسد و نابود مىشدند.
بنگر كه چگونه يكى از آن دو به تدريج و اندكاندك وارد ديگرى مىشود و آن ديگرى اندكاندك كم مىشود و ديگرى آرامآرام افزوده مىشود تا اينكه هر كدام در فزونى و كاستى به منتها درجه خود برسند. اگر يكى از آن دو ناگهان وارد ديگرى مىشد، باعث بيمارى و زيان اجسام و ابدان مىگشت. اين امر مانند آن است كه يكى از شما ناگهان از حمام داغ و پر حرارت وارد منطقهاى سرد و يخزده گردد. بىترديد اين امر باعث زيانى عظيم و بيمارى بر جسم او مىشود.
پس اگر خداى جلوعلا چنين تدبير فرموده كه سرما و گرما بهتدريج و اندكاندك وارد گردند، بهخاطر حفظ صحت و سلامت موجودات است. اگر تدبير و حكمتى در كار نيست، پس چرا ناگهانى وارد نمىشوند بلكه آرامآرام مىآيند و مىروند تا همه چيز سالم بماند؟! (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۲۷)