خورشيد، ماه، ستارگان و بروج، براهين وجود خالق
امام صادق(ع): در اين [منظومه و] فلك و خورشيد و ماه و ستارگان و بروجش بنگر كه چگونه بهطور مستمر و دائم بر جهان مىگردد تا از اين حكمت و تدبير استوار، شب و روز در پى هم آيند و فصول چهارگانه در زمين پديد بيايند و زمين و جانداران بر روى آن اعم از حيوان و رويندگان [و انسان] آنگونه كه شرح و توضيح دادم از فوايد و منافع آنها بهرهمند گردند. آيا بر هيچ خردمند و عاقلى پوشيده است كه اين تقدير و اندازهگيرى و تدبير دقيق و حكيمانه و استوار، تنها كار يك اندازهگير، حكيم و مدبر است؟
اگر كسى بگويد چه مىشود كه تمام اين حالات و حركات، اتفاقى و از روى تصادف باشد؟ بايد در پاسخ گفت: چرا همين سخن را در باره چرخى كه از چند قطعه حساب شده ساخته شده و به صلاح باغ و گياه و درخت مىگردد و آنها را آبيارى مىكند نمىگويد؟ اگر درباره اين دستگاه باحكمت چنين عقيدهاى داشته باشد و مردم از او بشنوند، در بارهاش چه مىانديشند و چه مىگويند؟
آيا درباره اين دولاب و چرخ چوبى كه با حكمتى اندك و براى استفاده در قطعهاى از زمين ساخته شده نمىگويد كه بىسازنده و تدبيرگر است، ولى در باره اين چرخ اعظم كه به صلاح و سود تمام زمين و زمينيان است و با حكمت و تدبير و نظمى محيّرالعقول پديد آمده، قائل به بىتدبيرى، بىحكمتى و بىآفرينندگى است؟! اگر اين چرخ [عظيم و هماهنگ و شگفت] چونان ابزارى عادى و كوچك از كار بيفتد و نارسايى در آن پديد آيد، مردم چه چارهاى توانند كه بينديشند؟! (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۲۵)