مقالات روایات مذهبی اسلامی و کلیپ
تعیین زمان و ایجاد فصول با تغییر موضع خورشيد
امام صادق(ع): اينك در حركت خورشيد در برجهاى دوازدهگانه براى گردش سال و تدابير نهفته در آن بينديش. اين گشتن خورشيد باعث پديدار شدن فصول زمستان، تابستان، بهار و پاييز مىگردد. با اين گردش خورشيد، غلات و ميوهها مىرسند [و مصرف مىشوند] و به پايان خود مىرسند و بايد از نو، رشد و نمو كنند. نمىنگرى كه يك سال به قدر حركت و سير خورشيد از حَمَل (فروردین) تا حَمَل است؟ و از هنگام آفرينش جهان هستى تاكنون همين سال و ماه و... وسيله سنجش زمان است و مردم با آن، عمر و گذشت زمان، وقت پرداخت و دريافت ديون و ديگر اجازات و معاملات و امور ديگر را تنظيم و حساب مىكنند و با حركت دورانى خورشيد سال كامل مىشود و محاسبه زمان درست مىگردد. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۲۰، با اندکی تصرف)
مقالات شنبه 13 دی
تدبیر و مصلحت در فصول چهارگانه سال
امام صادق(ع): سپس درباره بالا آمدن و پایین رفتن خورشید (تغییر زاویه تابش) برای پدید آمدن این فصول چهارگانه و تدبیر و مصلحتی که در آن نهفته است، بیندیش:
در زمستان حرارت (و انرژی) به درون درختان و گیاهان باز میگردد تا مواد لازم برای میوهها در دل آنها ساخته شود؛ هوا متراکم شده و ابر و باران پدید میآید و بدن جانوران، سخت و نیرومند میگردد.
در بهار آن موادِ ذخیرهشده در زمستان، به حرکت درمیآیند و خود را نشان میدهند؛ در نتیجه گیاهان سر از خاک برمیآورند، درختان شکوفه میدهند و غریزه حیوانات برای جفتگیری برانگیخته میشود.
در تابستان هوا گرم و سوزان میشود؛ در نتیجه میوهها میرسند، فضولات و مواد زائد بدن (از طریق عرق کردن) تحلیل میرود و سطح زمین خشک و آمادهی ساختوساز و فعالیتهای انسانی میگردد.
در پاییز هوا صاف و باطراوت میشود، بیماریها از میان میروند و بدنها به سلامت و اعتدال میرسند؛ شبها بلند میشوند تا بهواسطهی طولانی بودنشان، بخشی از کارها (یا استراحت بیشتر) در آنها ممکن شود و هوا دلپذیر میگردد.
در این تغییرات، مصالح دیگری نیز وجود دارد که اگر بخواهم همه را به دقت بررسی کنم، سخن به درازا میکشد. (توحید مفضل، ص۱۲۹)
مقالات شنبه 6 دی 1404
فوايد طلوع و غروب خورشيد
امام صادق(ع): اى مفضّل! در طلوع و غروب آفتاب به خاطر پديد آمدن و چرخش شب و روز انديشه كن. اگر طلوع خورشيد نبود، كار جهان يكسره درهم مىشكست و مردم قادر به زندگى و رسيدن به امور خود نبودند. دنيا تاريكستانى به زيان آنان بود و بدون نور، زندگى گوارا نبود و از آن لذت نمىبردند. نياز به طلوع خورشيد پيداست و به شرح بيش از اين نيازى نيست، ولى در راز غروب خورشيد انديشه كن.
اگر غروب نبود، مردم آرامش و قرار نداشتند. حال آنكه اينان بيش از هر چيز به آرامش واستراحت جسم و جان و حواس و مهلت يافتن هاضمه براى هضم غذا و رساندن غذا به تمام اعضا نيازمندند. نيز [اگر غروبى نبود] حرص آدميزاد باعث مىگشت كه همواره كار كنند و بدن آنان از كار بيفتد. بسيارى از مردم اگر شب فرا نرسد و تاريكى بر اينان حاكم نگردد، به خاطر حرص و آز و جمع و ذخيره مال هيچ آرام و قرار نداشتند.
همچنين زمين از تابش هميشگى آفتاب تفتيده مىشد و تمام جانداران اعم از گياه و حيوان از حرارت زياد نابود مىشدند. پس خداوند حكيم چنان تدبير انديشيده كه زمانى برآيد و وقتى ديگر پنهان شود تا مانند چراغى باشد كه اهل خانه براى كارى بر مىافروزند و براى آرامش خاموش مىگردانند. [با اين طلوع و غروب] نور و ظلمت كه ضد يكديگرند چنان در اطاعتاند كه صلاح و قوام جهان را با هم تأمين مىكنند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۸)
مقالات شنبه 29 آذر 1404
گستردگى حكمت خالق متعال و كوتاهى دانش مخلوقات
امام صادق(ع): هرگاه كه خواستى از گستردگى حكمت آفرينشگر و كوتاهى دانش مخلوقات آگاه گردى، به ماهيها، حيوانات آبى، صدفها و ديگر آبزيانى كه در آبها زندگى مىكنند و در شماره نيايند بنگر و تو از منافع اين آفريدگان آگاه نمىگردى، مگر اندكى كه بر اثر برخى از حوادث رخ مىنمايد. مثلا مردم هنگامى به فايده نوعى حلزون پى بردند كه رنگ قرمز را شناختند [داستان اين كشف اين گونه بود]:
هنگامى كه سگى در ساحل آب در گردش بود، حلزونى را يافت. آن را خورد و خونش دهان او را رنگين كرد. [آنگاه كه دهان سگ را ديدند] مردم به زيبايى آن رنگ پى بردند و از آن به عنوان رنگ استفاده كردند و ديگر مواردى كه مردم گاهگاهى بر اثر بروز وقايعى به آنها پى مىبرند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۶)
مقالات یکشنبه 23 آذر 1404
راز كثرت نسل ماهیها
امام صادق(ع): اينك در كثرت نسل ماهى و ويژگیهاى آن تأمل و انديشه كن. اگر مىبينى كه در درون يك ماهى آنقدر تخم هست كه به شماره نيايد، به خاطر آن است كه كار بر ماهیخواران كه شماره آنها اندك نيست آسان گردد. حتى درندگان جنگلها هم براى شكار ماهى به آب پناه مىآورند. در اين وقت اين حيوانات اگر ماهى را بيابند، آن را از آب مىربايند. حال كه درندگان خشكى ماهى مىخورند، پرندگان ماهى مىخورند، مردم ماهى مىخورند و حتى ماهيان هم ماهى مىخورند، حكمت و تدبير چنان به كار آمد كه ماهیها اينگونه در شماره نيايند و فراوان باشند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۵)
مقالات شنبه 15 آذر 1404
آفرينش ماهیها
امام صادق(ع): در آفرينش ماهى و تناسب، حكمت و تدابير نهفته در آن كه مناسب آن است نيك بنگر. در آفرينش آن دست و پا نهاده نشده، زيرا به راه رفتن نيازى ندارد و جايگاهش آب است. نيز براى آن شش آفريده نشده، چون كه در ميان آب نفس نمىتواند كشد. در مقابل دست و پا، بالههايى سخت و قوى به آن داده شده است و چنان كه قايقران با پارو زدن به پيش میرود، ماهى نيز با حركت دادن اين بالهها آب را به كنار زند و پيش رود. نيز بدنش با فلسهايى سخت و درهم فرو رفته چون در هم فرورفتگى اجزاى زرههاى پولادين پوشانيده گشته تا از آفات و آسيبها به كنار ماند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۴)
مقالات شنبه 8 آذر 1404
سيل ملخ!
امام صادق(ع): به ملخها بنگر كه چگونه چون سيلى خروشان بر زمينى جارى مىگردند و كوه و صحرا و شهر و روستا را مىپوشانند. اين پوشش چنان است كه مانع تابش نور عظيم و تابناك خورشيد مىگردد. اگر دستى عادى [جز دست قدرتمند خداوند] مىخواست اين لشكر عظيم را سامان دهد و گرد آورد چند سال به طول مىكشيد؟ پس با این [پدیده] بر قدرتی استدلال کن که هیچ چیز آن را به زحمت نمیاندازد و هیچ کاری برایش دشوار و زیاد نیست. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۴، با تصرف)
مقالات شنبه 1 آذر 1404
ملخ، حيوانى ضعيف و در عين حال قوى!
امام صادق(ع): به ملخ بنگر، بهراستى چقدر ضعيف و قوى است! هنگامى كه به آفرينش آن بنگرى گويى ناتوانترين حيوان است، ولى اگر لشكرهايى از آن به جانب سرزمينى در حركت افتند، هيچكس نتواند كه آنجا را از دست آنها برهاند. نمىبينى كه اگر پادشاهى از پادشاهان زمين تمام لشكر سواره و پيادهنظام خود را بسيج گرداند تا سرزمين خود را از ملخها رهايى دهد، نتواند؟ آيا اين از نشانههاى قدرت خداى جل و علا نيست كه ضعيفترين آفريدهاش را به جانب قويترين آفريده گسيل دارد و آفريده قوى نتواند در برابرش تاب آورد؟ (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۳)
مقالات شنبه 24 آبان 1404
زنبور عسل، از ساخت خانه تا تولید عسل
امام صادق(ع): به زنبور عسل و همكارى گروهى آنها در ساختن عسل بنگر و ببين كه چگونه با ذكاوت و مهارت و دقت تمام، اين خانههاى شش ضلعى را مىسازند. اگر در اين كار بهدرستى انديشه كنى، هر آينه آن را شگفت، ظريف و لطيف مىيابى.
آنگاه كه به عمل و نتيجه آن نگاه مىكنى آن را در ميان مردم، عظيم، شريف و نيكو مىبينى، ولى وقتى كه به فاعل اين فعل مىنگرى آن را حتى جاهل و نادان به خود مىيابى، چه رسد به ديگران! اين امر بهخوبى دليل پرواضحى است كه صواب و حكمت اين كار نه از ناحیه زنبور عسل [که فاقد قدرت تعقل است] بلكه از آن كسى است كه سرشت و فطرت آن را چنين آفريده و این را براى سودرسانى و خدمت به مردم در سرشت او قرار داده است. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۳، با کمی تصرف)
مقالات شنبه 17 آبان 1404
آفرينش خفاش
امام صادق(ع): آفرينش خفاش كه چيزى ميان آفرينش پرندگان و چهارپايان است، بسيار شگفت و حيرتآور است. البته آفرينش آن به چهارپايان نزديكتر است، زيرا دو گوش بلند، دندان و كرك دارد، بچه مىزايد، بچه شير مىدهد و بول مىكند و هنگامى كه راه مىرود بر چهار دست و پا راه مىرود كه همه اينها با ويژگيهاى پرندگان ناسازگار است.
خفاش از شمار پرندگانى است كه در شب پرواز مىكنند و از حشرات پراكنده در هوا تغذيه مىكنند. برخى پنداشتهاند، خفاش غذايى ندارد و از نسيم تغذيه مىكند. اين از دو روى ناصواب است: ۱) بيرون شدن آلودگى و بول از آن كه جز با تغذيه توجيهپذير نيست. ۲) دندان دارد. اگر خفاش چيزى نمىخورد، داشتن دندان به چه معنى است؟! حال آنكه مىدانيم در آفرينش، هيچ چيز بىحكمت نيست.
اين پرنده براى انسان سودمند است، حتى فضلهاش را [در كار ساختن دارو و...] به كار مىگيرند و از همه چيز مهمتر، آفرينش شگفت [و محيّر العقول] آن است كه بر قدرت آفرينشگر جلّوعلا دلالت دارد و اينكه به خاطر هر مصلحتى كه داند و خواهد، در آنچه كه اراده كند تصرف نمايد. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۲)
مقالات شنبه 10 آبان 1404
معاش خفاش
مفضل بن عمر گوید: امام صادق(ع) به من فرمود: آيا مىدانى كه غذاى خفاشها چگونه تأمين مىشود؟ عرض كردم: نه مولاى من! امام فرمود: روزى آنها از انواع پشهها، شاپركها، ملخها و زنبورهايى است كه در هوا پراكندهاند، زيرا اين حشرات و موجودات در همه جاى آسمان وجود دارند.
براى درك اين حقيقت (وجود حشرات در همه جا) مىتوانى شبانگاهان، چراغى را در بالاى بام و يا درون حياط بگذارى و ببينى كه چقدر از اين حشرات به گرد آن جمع مىشوند. اگر اين حشرات در پيرامون چراغ نباشند، از كجا مىآيند؟ اگر كسى بگويد از دشت و صحرا مىآيند، بايد گفت: آیا مىشود اين راه دور را در ساعتى يا لحظهاى بپيمايند؟ وانگهى از آن منطقه دور چگونه چراغى را در درون خانهاى مىبينند و به سوى آن مىشتابند؟ پس اين نشان آن است كه حشرات در همه جاى آسمان پراكندهاند. اين خفاشها نيز هنگامى كه در هوا پرواز مىكنند از آنها تغذيه مىنمايند.
حال بنگر كه چگونه روزى اين پرندگان كه تنها در شب پرواز مىكنند از اين حشرات پراكنده در هوا فراهم مىآيد؟ نيز به [يك راز از اسرار] آفرينش اين حشرات پى ببر. حشراتى كه چه بسا كسانى بپندارند كه زايدند و سودى در آنها نهفته نيست. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۱)
مقالات شنبه 3 آبان 1404
گنجشكان در پى يافتن غذا / چرا روزی انسان و سایر موجودات، یکسره آماده و مهیا نیست؟
امام صادق(ع): به گنجشكان بنگر كه چگونه در روز در پى غذا هستند. اگر چه غذايشان آماده نيست، ولى با حركت و تلاش مداوم به آن دست مىيابند و آن را از دست نمىدهند. آفريدگان همه اين گونهاند. منزه است خدايى كه روزى را اين گونه در ميانشان پراكنده است.
نه چنان كرد كه دست يافتن بر روزى سخت و ناممكن باشد، زيرا آفريدگان را نيازمند به آن آفريد و نه چنان كرد كه بىهيچ رنجى به دست آيد؛ زيرا صلاح و سود آفريدگان در اين است. اگر نياز و روزى آنها يكسره مهيا و آماده بود حيوانات آنقدر مىخوردند كه هلاك شوند و انسانها بهخاطر بيكارى و بطالت در سرمستى و گناه و ارتكاب فواحش سقوط مىكردند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۱۰)
مقالات یکشنبه 27 مهر 1404
هماهنگی اعضای بدن در آفرینش پرندگان پا و گردن دراز
امام صادق(ع): اى مفضّل! پرنده دراز پا را ديدهاى و به راز اين ويژگى پى بردهاى؟ اين پرنده را غالبا در آبگيرها مىبينى. داراى دو ساق بلند است. گويا ديدبانى است كه از بالاى برجك ديدبانى درون آب را مىنگرد و آن را زير نظر دارد. هرگاه كه روزى خود را ديد، آرامآرام گام برمىدارد تا آن را به دست آورد.
اگر اين پرنده پا كوتاه بود، هنگامى كه به جانب صيد حركت مىكرد تا آن را بگيرد، شكمش با آب تماس مىگرفت و آب حركت مىكرد و شكار از هراس پا به فرار مىگذاشت. پس اين دو پا برايش آفريده شده تا خواستهاش را دريابد، غذايش حاصل شود و زنده بماند.
در تدابير هماهنگ در آفرينش پرنده بنگر. پرندهاى كه دو ساق بلند دارد، گردنى دراز نيز دارد تا بتواند غذايش را از زمين بردارد. اگر پرنده، پاهايى دراز داشت ولى گردنش كوتاه بود، قادر نبود كه چيزى از زمين بردارد. گاه درازى منقارش، گردن او را در رسيدن به هدف يارى مىكند تا كار بر او آسان گردد.
نمىنگرى كه در آفرينش هر چه را كه مىبينى در نهايت استوارى و صواب است و تمام وجودش حكيمانه و با تدبير و تقدير است؟ (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۹)
مقالات شنبه 19 مهر 1404
چگونگى پر پرندگان
امام صادق(ع): در چگونگى پر پرندگان تأمل و انديشه نما. مىبينى كه [اين پرها] مانند لباس، از رشتههاى بسيار باريك و نازكى بافته شده و مانند پيوستگى نخها و تارهاى مو، همه به هم پيوسته و بستهاند و وقتى كه آنها را مىكشى از هم نمىگسلند، بلكه فقط اندكى بازمىگردند [و این خاصیت عدم از هم گسیختگی آنها باعث میشود] تا در ميانشان باد باشد و پرنده بهراحتى پرواز كند و در هوا سنگين نشود. در ميان پر، ستونى سخت و ميلهاى شكل نهاده شده تا با سختى خود اجزاى پر را نگاه دارد. ولى باز با اين سختى و استحكام، تو خالى است تا سنگينى آن پرنده را از پرواز باز ندارد. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۹، با تصرف)
مقالات یکشنبه 13 مهر 1404
چينهدان پرندگان
امام صادق(ع): اى مفضّل! در آفرينش چينهدان و تدابير نهفته در آن بينديش. راه غذا از چينهدان تا به سنگدان باريك است و غذا بسيار آرام و اندكاندك وارد آن مىشود و اگر پرنده تا رسيدن دانه نخست [به سنگدان] دانه دوم را برنچيند، كار او به درازا مىكشد و غذايى كافى به او نمىرسد [در نتيجه او منتظر رسيدن دانه اول به سنگدان نمىشود، بلكه تندتند دانه مىچيند و روانه چينهدان مىكند].
مرغ از شدت توجه و هراس، دانهها را از زمين مىربايد. پس چينهدان پرنده مانند توبرهاى در پيش او آويخته شده تا هر چه را كه مىيابد به سرعت برگيرد و وارد چينهدان كند، ولى آرامآرام از چينهدان روانه سنگدان گرداند.
در چينهدان، ويژگى ديگرى نيز هست و آن اينكه برخى از پرندگان از درون خود غذا به دهان جوجه مىريزند. در اين صورت برگرداندن غذا از چينهدان نزديكتر و راحتتر است. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۸)
مقالات شنبه 5 مهر 1404
آفرينش تخم پرندگان و تدابير نهفته در آن
امام صادق(ع): از آفرينش تخم پرنده درس عبرت گير. در آن، ماده زرد رنگ و آب رقيق و سفيد نهاده شده. بخشى براى آنكه جوجه به هم رسد و بخش ديگر براى تغذيه آن است تا آنگاه كه تخم را بشكافد و بيرون آيد. در تدابير نهفته در اين امور بنگر. از آنجا كه رشد جوجه در درون آن جدارهها و لايههاى سخت است و هيچ چيز به درون آن راه ندارد، در درون آن، آنقدر غذا تعبيه شده كه جوجه را تا هنگام بيرون آمدن بس باشد. جوجه به يك زندانى مىماند كه در درون زندانى محبوس است و پيرامون زندان را دژهاى سخت فرا گرفته. هيچ راهى براى رسيدن غذا به او وجود ندارد در نتيجه غذا و روزى لازم براى مدت حبس را در كنارش مىنهند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۷)
🔹 در ویدیوی فوق شاهد صحنه واقعی و اعجابانگیز فرآیند تبدیل تخم به جوجه هستیم که در شرایط آزمایشگاهی و با برداشتن بخشی از پوسته تخم فیلمبرداری شده است.
مقالات یکشنبه 30 شهریور 1404
حكمتهاى نهفته در آفرينش پرندگان(۳) - مراقبت پرندگان از تخم و جوجه، بدون هیچ چشمداشتی!
امام صادق(ع): چه كسى تدبير چنان نموده كه او (پرنده) غذا و دانه برچيند و در چينهدان ريزد و آنگاه براى جوجهاش دانهها را برآورد؟ چرا اينگونه خود را در رنج و سختى مىافكند و حال آنكه عقل و انديشه ندارد و از جوجهاش انتظارى كه آدميان از فرزند دارند، مانند فخر، عزت، يارى و ماندگارىِ نام ندارد؟ خداوند جلّوعلا از سر لطف و كرامت، چنان تدبير نموده كه او بدون انديشه در اين امور، از سر غريزه خدادادى جوجهاش را دوست بدارد و غذايش دهد تا نسل آنها پايدار ماند.
بنگر كه مرغ چگونه شورِ تخمگذارى و پرورش جوجه در سر دارد، حال آنكه جاى و لانه مناسبى براى گرد آوردن تخمها در آن ندارد! مرغ در اين زمان برانگيخته مىشود. تخم مىگذارد و گرسنه مىماند و چيزى نمىخورد تا تخمهايش گرد آيند و آنها را بپروراند و جوجه گرداند. راستى آيا اين جز براى ماندگارى نسل است؟ و با اينكه مرغ درك و انديشه ندارد، چرا براى بقاى نسل اينگونه مىكوشد؟ آيا جز براى آن است كه آفرينشگر حكيم اين نيرو را در سرشت و غريزه او نهاده است؟! (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۶)
مقالات یکشنبه 23 شهریور 1404
حكمتهاى نهفته در آفرينش پرندگان(۲) - قدرت هضم غذای قوی پرندگان و دلیل تخمگذاری آنها
امام صادق(ع): از آنجا كه پرنده دندان ندارد و دانه را سالم و گوشت را سخت و ناپخته فرومىبرد، در درون آن حرارتى نهاده شده كه دانه را چنان خرد و آسياب مىكند كه از جويدن بینیاز مىگردد. به خاطر نبودن اين نيرو در انسان [اگر اين دانهها را آدمى ناجويده فرو برد] به همان شكل سالم دفع مىگردد. ولى همين دانههاى سالم در درون پرنده چنان خرد مىگردد كه اثرى از آن نمىماند.
نيز تقدير چنان شد كه پرندگان تخم گذارند و بچه نزايند تا در وقت پرواز سنگين نباشند. اگر فرزند در شكم آنها بماند تا قوى شود [چنان كه در پستانداران چنين است]، سنگينى آن، آنها را از برخاستن و پرواز نگاه مىدارد. پس همه چيز پرندگان چنان آفريده شده كه با ويژگیهاى آنها متناسب و هماهنگ باشد.
پرندهاى كه غالبا در پرواز و گشت است، گاه هفتهاى، برخى دو هفته و برخى ديگر سه هفته بر تخم خود مىخوابند تا آن را بپرورانند و جوجه از تخم بيرون آيد. چون جوجه بيرون آمد باد در دل جوجه مىدمد تا چينهدانش گشاده گردد و بتواند غذا را جاى دهد. آنگاه او را غذايى مناسب و سازگار مىدهد و بزرگ مىكند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۶)
مقالات یکشنبه 16 شهریور 1404
حكمتهاى نهفته در آفرينش پرندگان(۱)
امام صادق(ع): «اى مفضّل! در جسم و آفرينش پرنده بنگر. آنگاه كه تقدير و حكمت بر آن تعلق گرفت كه پرنده در آسمان باشد، تنش سبك و نيكو آفريده شد و به جاى چهار دست و پا تنها دو پا و به جاى پنج انگشت چهار انگشت و به جاى دو مخرج بول و فضولات يك مخرج به آن داده شد.
چنان كه قسمت پيشين كشتى تيز و باريك است و آب را مىشكافد و پيش مىرود، سينه و جلوى پرنده نيز به گونهاى شبيه كشتى است تا هوا را بشكافد و چنان كه خواهد به پرواز در آيد. همچنين در بالها و دمش پرهاى بلندى نهاده شده تا بهراحتى او را براى پرواز بلند كنند. تمام بدنش پوشيده از پر است تا هوا در آنها نفوذ كند و بهراحتى در ارتفاع بالا بماند و پرواز كند.
از آنجا كه حكمت، چنين تعلق گرفت كه غذاى پرندگان از دانه و گوشت باشد و بايد آنها را بدون جويدن فرو برد، همانند لب و دندان آدمى براى آنها آفريده نشد. بلكه منقارى تيز و سخت به آنها داده شد تا غذا را با آن برگيرند و بخورند و از چيدن و شكستن دانههاى سخت [از زمين ناهموار] پاره نشود و از پاره كردن گوشت نشكند. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۵)
مقالات یکشنبه 9 شهریور 1404
مورچه
مفضّل گويد (به امام صادق(ع)) عرض كردم: آقاى من! در باره زندگى چهارپايان نكاتى فرموديد كه هر كه اهل و سزاوار است درس عبرت مىگيرد. حال در باره مورچه ريز و درشت و پرنده بفرماييد. حضرت فرمود: در صورت كوچك مورچه بنگر آيا در آنچه كه به مصلحت اوست و به آن نيازمند است، كمبودى مشاهده مىكنى؟ جز حكمت آفرينشگر در ريز و درشت آفرينش، اين حكمت و تقدير حساب شده در آفرينش اين حيوان ريز از كجا سرچشمه مىگيرد؟
در زندگى مور و همكارى انبوه آنها در گردآورى روزى و آماده كردن آن نيك بنگر. بنگر هنگامى كه دستهاى از آنها دانهها را به محل مرتفعى مىبرند و ذخيره مىسازند، انسان به ياد تلاش مردم در انتقال غذا به خانه مىافتد. بلكه مور در اين كار بيش از انسان كمر همت مىبندد و جد و تلاش دارد. نمىبينى همانند انسانها نيز در حمل و انتقال دانه و غذا به لانه، يكديگر را يارى مىدهند؟
آنها دانه را به دو نيم مىكنند تا دانه در لانه سبز نشود و كارشان را خراب نكند. اگر آبى به دانهها رسيد، آنها را بيرون مىآورند و خشك مىگردانند. نيز موران جز در جاهاى بالا و بلند مسكن و لانه نمىگزينند تا مبادا آب در آن ريزد و غرقشان سازد. اينها همه نه از سر انديشه و عقل و شعور، كه از غريزه و سرشتى است كه خداى جل و علا به خاطر مصلحت در آنها نهفته است. (شگفتیهاى آفرينش (ترجمه نجفعلی میرزایی بر توحيد مفضل)، ص۱۰۳)
مقالات یکشنبه 26 مرداد 1404